Świętochłowice - historia i informacje o mieście
18-03-2020

 

 

Świętochłowice (wymowa i śl. Śwjyntochlowicy, niem. Schwientochlowitz) – miasto na prawach powiatu, położone w południowej Polsce, na Górnym Śląsku, w województwie śląskim, w centrum Górnośląskiego Okręgu Przemysłowego. Miasto leży nad rzeką Rawą, w południowej części Wyżyny Śląskiej – Wyżynie Katowickiej.

Jest to trzecie najgęściej zaludnione miasto w Polsce (3934,8 osób/km²), a jednocześnie najmniejsze z miast na prawach powiatu pod względem zajmowanej powierzchni – 13,31 km². Prawa miejskie Świętochłowice posiadają od 1 stycznia 1947. Do intensywnego rozwoju miasta przyczynił się przemysł ciężki, głównie górniczy i hutniczy. Obecnie w wyniku procesu restrukturyzacji kopalnie węgla kamiennego zostały zlikwidowane. Do dziś na terenie Świętochłowic funkcjonuje dawna „Huta Florian”, obecnie jako część koncernu ArcelorMittal Poland. Jednym z najciekawszych zabytków na terenie miasta jest pochodzący z XIX wieku kościół św. Piotra i Pawła. Według danych GUS z 31 grudnia 2017 miasto miało 50 385 mieszkańców.

Położenie:

Świętochłowice graniczą od północy z Bytomiem, od zachodu i południowego zachodu z Rudą Śląską, a od wschodu i południowego wschodu z Chorzowem. Przez Świętochłowice przepływa rzeka Rawa.Rozciągłość w kierunku południkowym wynosi ok. 6 km, a w kierunku równoleżnikowym ok. 3,7 km. Długość granic wynosi 23,22 km. Powierzchnia wynosi 13,31 km² (65. lokata w kraju). Świętochłowice należą do najgęściej zaludnionych miejscowości w Polsce i w Europie. Pod koniec 2012 roku Świętochłowice zamieszkiwało 52 372 osób (61. lokata w kraju), na 1 km² przypadało więc 3934,8 osób. To usytuowanie pokładów węgla zadecydowało o bardzo wczesnym i od razu intensywnym rozwoju górnictwa węglowego, które stało się podstawą uprzemysłowienia tego terenu.

Środowisko naturalne:

Obszar Świętochłowic stanowi fragment południowej części Wyżyny Śląskiej, znajdujący się w obrębie Wyżyny Katowickiej. Pod względem tektonicznym obszar ten zajmuje część karbońskiego siodła głównego, przebiegającego wzdłuż osi Zabrze-Mysłowice. W obrębie tego siodła występują kopuły stanowiące wypiętrzenia warstw karbońskich o dużej miąższości pokładów węgla kamiennego, dochodzące do powierzchni ziemi. Jedną z nich jest kopuła chorzowska, w skład której wchodzi także obszar Świętochłowic. Najwyższym wzniesieniem jest Góra Hugona – 314 m n.p.m. znajdująca się na południu miasta w obrębie Wzgórz Chropaczowskich.Natomiast najniżej położona jest dolina Lipinki, znajdująca się na wysokości ok. 249 m n.p.m

Podział administracyjny:

Dzielnice miasta zostały wytyczone Uchwałą nr XLVI/305/97 Rady Miejskiej[12] z dnia 22 grudnia 1997 roku, która weszła w życie w dniu 1 stycznia 1998 roku. Ich granice administracyjne są określone i funkcjonują na podstawie uchwały, jako:

  • Centrum
  • Chropaczów
  • Lipiny
  • Piaśniki
  • Zgoda

Niemniej w przeszłości granice obecnych dzielnic przebiegały odmiennie. Przykładowo większa, wschodnia część obecnej dzielnicy Zgoda (Kalina, Os. Nowowiejska, Góra Hugona) historycznie należy do Świętochłowic (Centrum), natomiast tereny na zachód od ul. Śląskiej (Zgoda właściwa) stanowiły część gminy Nowy Bytom. Z kolei Piaśniki wchodziły w skład gminy Lipiny. Ponadto na terenie obecnego miasta istniały w przeszłości inne kolonie robotnicze, tj. Martinschacht, czy Kol. Kolejowa.  

 

Image



Historia:

Pierwsza wzmianka o Świętochłowicach pochodzi z 25 maja 1313. Istnieją też wcześniejsze zapisy jednak te dotyczą wyłącznie dzisiejszej dzielnicy miasta – Chropaczowa (z 21 lipca 1295). Na przestrzeni dziejów właściciele Świętochłowic bardzo często się zmieniali. Poszukiwania węgla na tym terenie rozpoczęły się z początkiem lat 20. XIX w. W 1825 firma „Spadkobiercy Gieschego” uruchomiła na terenie Lipin pierwszą kopalnię „Król Saul”.

We wrześniu 1939 w mieście nie były prowadzone żadne poważniejsze działania wojenne. Zajęcie Świętochłowic przez Wehrmacht nastąpiło w nocy z 2 na 3 września. Na terenie miejscowości powstały filie obozów koncentracyjnych, w tym utworzony w 1943 r. podobóz KL Eintrachthütte w dzielnicy Zgoda. Był on filią obozu KL Auschwitz, na terenie której zginęło kilkaset więźniów[14]. 27 stycznia 1945 Świętochłowice zostały zajęte przez Armię Czerwoną. Natychmiast po ich zajęciu przez Armię Czerwoną ponownie otwarto Obóz Zgoda, którego komendantami zostali Aleksy Krut i Salomon Morel. W ciągu 300 dni istnienia obozu zmarło lub zostało zamęczonych do 2500 przetrzymywanych osób[15]. Obóz zlikwidowano 16 listopada 1945. Do 1946 siedziba wiejskiej gminy Świętochłowice.

Infrastruktura i gospodarka:

Pierwsze kopalnie pojawiły się w Świętochłowicach już od 1826, natomiast huty od 1830. Przemysł górniczy w procesie restrukturyzacji już upadł, jednak hutniczy wciąż istnieje. Huty Florian i Zgoda działają do dziś. Po hucie Silesia pozostała jedynie zachodnia część kompleksu. Na terenie miasta funkcjonuje już z powodzeniem kilkanaście firm z udziałem kapitału zagranicznego. Poza tym w mieście istnieje fabryka kosmetyków „Pollena-Malwa”, fabryka opon Michelin, fabryka silników Volvo, jedna z większych w Polsce firma spedycyjna – „Delta Trans”, platforma logistyczna Yves Rocher – Polska oraz wiele innych mniejszych firm, m.in. „Veldus”, „Tyco Wterworks”. W niedalekiej przyszłości powstanie Centrum Kapitałowe oraz wytwórnia ciastek „Lambertz”.

Stworzony został także Śląski Park Przemysłowy (wspólnie z Rudą Śląską), gdzie ściągani są inwestorzy. Dobre umiejscowienie Świętochłowic, w centrum GOP, stanowi dobrą możliwość tworzenia nowych przedsiębiorstw. W mieście znajduje się wiele supermarketów, m.in. Lidl, Carrefour, Tesco, Biedronka. Handel i usługi w mieście obsługuje sieć placówek spółdzielczych oraz prywatnych. Kilkadziesiąt zakładów rzemieślniczych różnych branż zapewnia świadczenie podstawowych usług dla ludności. Na terenie miasta znajduje się 8 filii lub oddziałów różnych banków, które zapewniają obsługę finansową podmiotów gospodarczych i mieszkańców miasta.

Kultura i edukacja:

W Świętochłowicach znajduje się 10 przedszkoli, 7 szkół podstawowych, 5 gimnazjów oraz 6 szkół ponadgimnazjalnych (3 licea ogólnokształcące i jedno technikum elektroniczne). Poza tym istnieją także dwie szkoły policealne.
Mural ceramiczny Henryka Goraja na ścianie bloku mieszkalnego, ul. Świerczewskiego, fot. 2017 r.

W mieście funkcjonuje Centrum Kultury Śląskiej z dwiema filiami w Lipinach i na Zgodzie, do którego zadań należy organizowanie i koordynowanie wydarzeń kulturalnych w mieście oraz prowadzenie warsztatów dla młodzieży. Kolejną instytucją kulturalną jest Muzeum Miejskie (obecnie Muzeum Powstań Śląskich), które promuje kulturę śląską, urządza wystawy i koncerty. W mieście funkcjonuje także 8 bibliotek oraz Młodzieżowy Dom Kultury, który jest organizatorem życia kulturalnego dla dzieci i młodzieży.

W mieście odbywają się festiwale bluesowe oraz jazzowe. W CKŚ o. Zgoda cyklicznie mają miejsce wieczory kabaretowe, na których występują największe gwiazdy sceny kabaretowej. W początku września na „Skałce” odbywa się Międzynarodowy Festiwal Polki, na którym można zobaczyć i wysłuchać najlepsze zespoły muzyczne z Polski i świata oraz m.in. zespoły folklorystyczne i orkiestry dęte.

Miejska Biblioteka Publiczna im. Juliusza Ligonia wraz ze swymi 6 filiami prowadzi także działalność oświatową dzieci i młodzieży. Od 2006 roku działa Grupa Artystów Nieprofesjonalnych „Grota” skupiająca na początku twórców świętochłowickich, a obecnie także z innych miast regionu.

Polityka:

Prezydentem Świętochłowic jest od 2018 roku Daniel Beger reprezentujący miejskie ugrupowanie Przyjazne Świętochłowice. W Radzie Miejskiej zasiada 21 radnych (po 5 z okręgów: Centrum, Chropaczów i Zgody oraz 6 z okręgu Lipiny-Piaśniki).

 

źródło: Wikipedia

 

 

Daniel Beger

Prezydent Miasta Świętochłowice

 

ul. Katowicka 54

41-600 Świętochłowice

tel. +48 32 349 18 11

 

 

 

 

 

 

 

Wszystkie prawa zastrzeżone © 2020 Daniel Beger

Nawigacja

Tweets by d_beger